Wetenschap­pelijk onderzoek STOP trial - Kunnen bloedverdunners veilig gestopt worden na een TIA of herseninfarct op jonge leeftijd zonder bekende oorzaak?

Over het onderzoek

In Nederland krijgen jaarlijks zo’n 2300 mensen tussen de 18 en 49 jaar een TIA of herseninfarct. De verwachting is dat dit aantal de komende jaren verder zal toenemen. Veel van deze patiënten krijgen langdurig bloedverdunners voorgeschreven om het risico op een nieuw(e) TIA of herseninfarct te verkleinen.

Bij 3 op de 10 patiënten wordt geen oorzaak gevonden voor het herseninfarct, ondanks uitgebreid onderzoek. Deze mensen hebben een hele kleine kans om nog eens een TIA of herseninfarct te krijgen. Toch worden ook deze mensen jarenlang behandeld met bloedverdunners. Langdurig gebruik van deze medicatie is niet zonder risico’s. Het verhoogt namelijk de kans op bloedingen, zoals een bloeding in het maag-darmkanaal of in de hersenen. Vrouwen kunnen veel klachten krijgen van hevige menstruaties door het gebruik van bloedverdunners.

Bij jonge mensen met een TIA of herseninfarct zonder bekende oorzaak is het de vraag of de voordelen van langdurig gebruik van bloedverdunners opwegen tegen de risico’s. De STOP-studie onderzoekt of jonge mensen (18–49 jaar) die 3 tot 12 jaar geleden een TIA of herseninfarct zonder duidelijke oorzaak hebben gehad, veilig kunnen stoppen met bloedverdunners.

Wat houdt deelname in?

Als u mee wilt en kan doen aan het onderzoek, wordt u door middel van loting ingedeeld in één van de twee groepen:

1. U stopt met de bloedverdunner
2. U blijft de bloedverdunner doorgebruiken

U krijgt van het onderzoeksteam te horen in welke groep u bent geloot, dit kunt u niet zelf kiezen. Het onderzoek duurt 5 jaar, waarbij u jaarlijks een korte digitale vragenlijst ontvangt met vragen over uw gezondheid. Tijdens de studie vinden er geen extra onderzoeken plaats, zoals bloedonderzoek of een MRI-scan. U hoeft voor de studie niet extra naar het ziekenhuis te komen.

Voor wie?

Deelname aan de STOP-studie is mogelijk voor mensen die aan de volgende voorwaarden voldoen:

• U was tussen de 18 en 49 jaar oud toen u een TIA of herseninfarct kreeg
• Het is inmiddels 3 tot 12 jaar geleden dat u de TIA of het herseninfarct heeft gehad
• Er is geen duidelijke oorzaak gevonden voor de TIA of het herseninfarct (zoals slagaderverkalking of een hartritmestoornis)
• U gebruikt nog steeds een bloedverdunner: clopidogrel (Plavix of Grepid), acetylsalicylzuur of dipyridamol
• U heeft geen andere medische reden om bloedverdunners te blijven gebruiken (zoals een doorgemaakt hartinfarct of etalagebenen)
• U heeft geen nieuwe TIA of herseninfarct gehad

Dit overzicht is mogelijk niet volledig. Uw behandelend arts kan u meer informatie geven over de criteria waaraan u moet voldoen.

Informatie voor verwijzers

De STOP studie is een landelijke, gerandomiseerde klinische trial waarin onderzocht wordt of plaatjesremmers (clopidogrel, acetylsalicylzuur, dipyridamol) veilig gestopt kunnen worden 3 tot 12 jaar na een TIA of herseninfarct op jonge leeftijd zonder duidelijke oorzaak.

Bij een jonge patiënt (18-49 jaar) wordt er na het stellen van de diagnose TIA of herseninfarct vaak uitgebreid onderzoek gedaan naar de onderliggende oorzaak. Bij ongeveer 25-30% van de jonge patiënten wordt geen duidelijke oorzaak gevonden, ook wel een cryptogeen herseninfarct genoemd. Het is bekend dat deze patiëntengroep een laag risico heeft op nieuwe vasculaire ziekten, en dat dit risico naarmate de jaren ook nog verder afneemt. Deze patiënten worden wel langdurig blootgesteld aan de potentiële risico’s van plaatjesremmers, waaronder het risico op (soms ernstige) bloedingen. Het is niet bekend of langdurig gebruik van plaatsjesremmers bij jonge patiënten met een TIA of herseninfarct zonder bekende oorzaak effectief is. Het is de vraag of de voordelen wel opwegen tegen de potentiële risico’s. Om dit uit te zoeken, hebben we vanuit het Radboudumc de STOP trial opgezet. Meer dan 30 ziekenhuizen door heel Nederland zullen deelnemen aan deze studie.

Patiënten worden voorafgaand aan deelname gescreend op basis van specifieke in- en exclusiecriteria. Alleen potentieel geschikte kandidaten ontvangen een brief per post of e-mail. Deze mensen krijgen vervolgens een telefonisch gesprek met één van de onderzoekers met aanvullende uitleg over het onderzoek. Wie meedoet aan het onderzoek, wordt geloot in één van beide groepen: stoppen of doorgaan met bloedverdunners.

In- en exclusiecriteria

De belangrijkste in- en exclusiecriteria voor deelname aan de studie zijn als volgt:

Inclusiecriteria:

• Leeftijd: 18 t/m 49 jaar
• Eerste TIA/herseninfarct met bewijs op beeldvorming
• 3-12 jaar na index event
• Laboratoriumonderzoek: bloedbeeld
• Beeldvorming: CTA/MRA/duplex halsvaten
• Cardiale screening: ECG, holter (24h), echo cor

Exclusiecriteria:

• Bekende oorzaak
• Recidief TIA/herseninfarct
• Andere indicatie plaatjesremming/orale antistolling
• Atherosclerose op beeldvorming
• ≥ 2 (cardio)vasculaire risicofactoren:
  •  Hypertensie
  •  Hypercholesterolemie (LDL >4,1)
  •  Diabetes
  •  Roken

Meer informatie: 

ISRCTN (The UK’s Clinical Study Registry)

Contact

Heeft u vragen over het onderzoek? Of wilt u overleggen of uw patiënt in aanmerking komt? Neem dan contact op met:

STOP trial studieteam, Neurologie Radboudumc

E-mailadres: stoptrial@radboudumc.nl

Telefoonnummer: 06-50200314